اندیشه سیاسی در اسلام

اندیشه سیاسی در اسلام

نگاهی به اقدامات سیاسی و فرهنگی خاندان حرفوشیان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
جمشید منتشلو 1
عباس رهبری 2
1 گروه معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان کردستان ایران
2 گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید مدرس کردستان ، ایران
چکیده
پژوهش حاضر اقدامات سیاسی و فرهنگی خاندان حرفوشیان را مورد تحلیل و بررسی قرار داده است. خاندان آل حرفوشیان ازجمله گروه‌های شیعی‌مذهب در لبنان بودند که هم‌زمان با حاکمیت عثمانی‌ها در آسیای صغیر و هم زمان با دورة صفویان در ایران در ناحیه بعلبک سکونت داشتند. آن‌ها از طرف عثمانی‌ها تیول‌دار بعلبک محسوب می‌شدند و در جریان سیاست عثمانی‌ها علیه شیعیان، نقش زیادی در دفاع از مضامین سیاسی و عقاید مذهبی شیعه در این منطقه برعهده داشتند. اقدامات و فعالیت حرفوشیان را می‌توان در دو جبهة سیاسی و نظامی خلاصه کرد که موضوع مقاله حاضر بوده و پاسخ به این پرسش است که اقدامات آنان در این خصوص چه بوده است؟ البته به نظر می‌رسد که آنان اقدامات ارزنده‌ای در زمینه‌های دیگر نیز در این ناحیه انجام داده‌اند .در این میان عملکرد فرهنگی و به‌خصوص روابط آن‌ها با ایران مدنظر قرارگرفته شده است؛ همچنین آنان دارای سیاست تعامل‌گرایانه با عثمانی‌ها بوده‌ و سعی داشتند در روابط با آنان خود را از برخوردهای مغرضانه دور کنند که به این موضوع نیز اشاره ‌شده است. این پژوهش با استناد به منابع معتبر تاریخی و حدیثی به شیوه کتابخانه‌ای به تحلیل مسئله می‌پردازد. روش تحقیق انجام شده توصیفی ـ تحلیلی و بر اساس سند کاوی است.
کلیدواژه‌ها
آل حرفوش
بعلبک
بقاع
شیعه
لبنان
موضوعات

عنوان مقاله English

A look at the political and cultural actions of the Harfoushian family

نویسندگان English

jamshid manteshlo 1
Abbas Rahbari 2
1 Lecturer, Department of Islamic Education, Sanandaj Farhangian University, Kurdistan
2 Department of Islamic Education, Farhangian University, Shahid Modares Campus, Kurdistan, Iran
چکیده English

The current research has analyzed and investigated the political and cultural actions of the Harfooshian family. This research is based on reliable historical and hadith sources in the library method and descriptive-analytical research method based on document mining which analyzes the problem. The results obtained in this research show that Al-Harfoushians were among the Shia religious groups in Lebanon. The actions and activities of the artisans can be summarized in two political and military fronts, which is the subject of the present article and the answer to the question, what were their actions in this regard? Of course, it seems that they have done valuable actions in other fields in this area, and among them, cultural performance and especially their relations with Iran have been taken into consideration. Also, they have had an interactionist policy with the Ottomans and have tried to distance themselves from biased dealings in their relations with them, which has also been mentioned.

کلیدواژه‌ها English

Al-Harfush
Baalbek
Bekaa
Shiites
Lebanon
کتاب:
1.      ‌‫ابن اعثم کوفی، محمد بن علی. (۱۳۷۲). الفتوح. (محمد بن احمد مستوفی هروی، مترجم)، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
2.      ‌‫ابن دقماق، ابراهیم بن محمد. (۱۴۲۸). الجوهر الثمین فی سیر الملوک و السلاطین. (محمد کمال‌الدین علی، محقق). بیروت: عالم الکتب.
3.      ‌‫الاتات، فیصل. (۱۴۱۳). الشعاع فی علما بعلبک و البقاع. بیروت: موسسه النعمان.
4.      ‌‫امین، سید محسن. (۱۴۰۳). اعیان الشیعه. بیروت: دارالکتب العلمیه.
5.      ‌‫انصاری دمشقی، شمس‌الدین محمد بن ابی‌طالب. (۱۳۸۲). نخبه الدهر فی عجائب آلبر و البحر، ترجمة سید حمید طبیبیان، تهران: اساطیر.
6.      ‌‫اوپنهایم، ماکس فرایرر فون. (۲۰۰۸). من البحر المتوسط إلی الخلیج، ترجمة محمود کبیبو، لندن: الوراق للنشر.
7.      ‌‫بلاذری، احمد بن یحیی. (۱۹۸۸). فتوح البلدان، بیروت: دار و مکتبه الهلال.
8.      ‌‫پورگشتال، هامر. (۱۳۶۷). تاریخ امپراتوری عثمانی، ترجمة میرزا زکی علی‌آبادی، تهران: زرین.
9.      ‌‫حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۳۸۵). أمل الآمل فی علماء جبل عامل، محقق احمد حسینی اشکوری، بغداد: مکتبه الاندلس.
10. ‌‫حسن الامین. (۱۴۲۳). دائرة‌المعارف الاسلامیة الشیعیة، بیروت: دار التعارف للمطبوعات.
11. ‌‫خالدی صفدی، احمد بن محمد. (۱۹۶۹). لبنان فی عهد الأمیر فخری الدین المعنی الثانی، بیروت: منشورات جامعة لبنانیة، قسم الدراسات التاریخیة.
12. ‌‫سبحانی، جعفر. (۱۴۱۸). موسوعه طبقات الفقهاء. قم: موسسه امام صادق.
13. ‌‫شماعی الرفاعی، قاسم. (۱۴۰۴). بعلبک فی التاریخ، بیروت: مکتب الاسلامی.
14. ‌‫شیروانی، زین‌العابدین بن اسکندر. (بی‌تا). بستان السیاحة، تهران: کتابخانه سنایی.
15. ‌‫طبری، محمد بن جریر. (۱۳۷۵). تاریخ طبری، ترجمة ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر.
16. ‌‫ظاهر، سلیمان. (۱۴۲۲). تاریخ الشیعه السیاسی الثقافی الدینی، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
17. ‌‫عثمان، هاشم. (۱۳۸۲). تاریخ شیعه در شام، ترجمةحسن حسین‌زاده شانه‌چی، مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
18. ‌‫عزتی، ابوالفضل. (۱۳۹۵). آموزش و پرورش اسلامی، تهران: بعثت.
19. ‌‫فراهانی منفرد، مهدی. (۱۳۸۸). مهاجرت علمای شیعه از جبل عامل به ایران، تهران: امیرکبیر.
20. ‌‫فلیپ خوری، حتی. (۱۳۶۶). تاریخ عرب، ترجمة ابوالقاسم پاینده، تهران: آگاه.
21. ‌‫کردعلی، محمد. (۱۹۸۳). خطط الشام، دمشق: مکتبه النوری.
22. ‌‫مدرس تبریزی، محمد علی. (۱۳۷۴). ریحانه الادب فی تراجِمِ المَعروفینَ بالکُنیةِ اَوِ اللّقَب یا کنی و القاب، تهران: خیام.
23. ‌‫مظفر، محمدحسین. (۱۳۷۵). تاریخ شیعه، (سید محمدباقر حجتی، مترجم)، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
24. ‌‫مفرج، طونی. (بی‌تا). موسوعة قری و مدن لبنان، بیروت: نوبلیس.
25. ‌‫مقدسی، مطهر بن طاهر. (۱۳۷۴). آفرینش و تاریخ، ترجمة محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران: آگه.
26. ‌‫مهاجر، جعفر. (۱۴۱۳). التأسیس لتاریخ الشیعة فی لبنان و سوریة، بیروت: دار الملاک للطباعة و النشر و التوزیع.
27. ‌‫ناصری طاهری، عبدالله. (۱۳۶۶). بعلبک و حلب، تهران: سروش (انتشارات صدا و سیما).
28. ‌‫نانته، ژاک. (۱۳۷۹). تاریخ لبنان، ترجمة اسدالله علوی، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
29. ‌‫نویری، احمد بن عبدالوهاب. (۱۹۹۲). نهایة الأرب فی فنون الأدب، قاهره: وزارة الثقافة و الإرشاد القومی، المؤسسة المصریة العامة.
مقالات:
30. ‌‫المعلوف، عیسی اسکندر. (۱۳۴۳). «الامراء الحرفوشیون (حکام بعلبک و البقاع رما یلیهما)»، العرفان، شماره 111(10)، 241-250.