اندیشه سیاسی در اسلام

اندیشه سیاسی در اسلام

بررسی خلافت اسلامی در اندیشه رمضان البوطی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
احمد علی واحدی زاده 1
قاسم جوادی 2
1 دانش پژوه مقطع دکتری جامعه المصطفی(ص) العالمیه
2 عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه. استادیار مدرسه حکمت و مطالعات ادیان.
چکیده
نظریة خلافت اسلامی ریشه در سدة نخست اسلام دارد و به دلیل اهمیت آن در اندیشة سیاسی اهل سنّت، بارها مورد بررسی دانشمندان مسلمان قرارگرفته و آثار فراوانی نیز در این زمینه تولید شده است. این نظریه بین عالمان اهل سنّت، موافقان و مخالفانی دارد که دستة نخست بر وجوب آن، استدلال عقلی و نقلی ارائه کرده‌اند و مخالفان، از اساس وجوب آن را رد می‌کنند و عده‌ای نیز از اسلام منهای سیاست سخن می‌گویند. در این میان «رمضان البوطی» از بزرگان اشاعرة معاصر، ضرورت اقامة خلافت در جوامع معاصر اسلامی را مطرح کرد. در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی ــ تحلیلی تلاش شده که دیدگاه او دربارة خلافت بررسی شود. به باور او حکومت اسلامی از شعایر مهم دینی است که باید در جوامع اسلامی استقرار یابد؛ زیرا اجرای بسیاری از احکام فقهی اسلام، مستلزم برپایی خلافت اسلامی است. با توجه به اوضاع حاکم بر جهان اهل سنّت که با روش حکومتی غربی، برخی به‌صورت سلطنتی اداره می‌شوند و برخی تحت تأثیر اندیشه‌های افراطی قرار دارند، به نظر می‌رسد نظریة خلافت البوطی مناسب‌ترین نظام سیاسی برای جامعة اهل سنّت است؛ لذا پژوهش و تبیین این موضوع هم ضرورت می‌یابد.
کلیدواژه‌ها
رمضان البوطی
خلافت اسلامی
امامت کبری
اجماع
شورا
موضوعات

عنوان مقاله English

A Study of the Islamic Caliphate in the Thought of Ramadan Al-Bouti

نویسندگان English

Ahmad Ali vahedizadeh 1
ghasem javadi 2
1 Doctoral scholar at Al-Mustafa (PBUH) Al-Alamiyah University.
چکیده English

The theory of the Islamic Caliphate has its roots in the first century of Islam and due to its importance in Sunni political thought, it has been studied many times by Muslim scholars and many works have been written in this field. This theory has pros and cons among Sunni scholars, the first group of whom have offered rational and narrative arguments for its necessity; But the opposition group has denied it out of necessity. Some have gone even further than Islam minus politics. However, there is no theoretical consensus on the necessity and non-necessity of the caliphate. Among these, Ramadan al-Bouti, a contemporary Ash'arite figure, addressed the Islamic caliphate and spoke of its necessity in contemporary Islamic societies. Therefore, in the present study, a descriptive-analytical method has been tried to evaluate his views on the caliphate. According to him, the Islamic government is one of the important religious rituals that should continue to exist in Islamic societies; l.

کلیدواژه‌ها English

: Ramadan Al-Bouti
Islamic Caliphate
Imamate of Kobra
Consensus
Council
1.      قرآن مجید
2.      نهج‌البلاغه
3.      آل بوطامی، احمد بن‌حجر. (1415ق)، العقائد السلفیة بادلتها النقلیة و العقلیة، قطر: دارالکتب القطریة.
4.      ابن بطریق، یحیی بن‌حسن. (1407ق)، عمدة عیون صحاح الأخبار فی مناقب إمام الأبرار، قم: جماعة المدرسین بقم، مؤسسة النشر الاسلامی.
5.      ابن حنبل، احمد بن‌حنبل الشیبانی. (بی‌تا)، مسند الامام احمد...، قاهره: مؤسسة قرطبه.
6.      الترمذی، محمدبن عیسی. (1419ق/ 1999م)، سنن الترمذی، مصحح احمد محمد شاکر، قاهره: دارالحدیث، الطبعة الأولی.
7.      جاحظ، عمروبن بحر. (1987م)، رسائل الجاحظ (الرسائل الکلامیه)، تحقیق علی ابوملحم، بیروت: دارالهلال.
8.      جرجی زیدان. (1968م)، تاریخ التمدن الاسلامی، قاهره: دار الهلال.
9.      جلالی، سید لطف الله. (1400)، اشاعره و ماتریدیه در جهان معاصر، قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، چاپ 1.
10.  حمد، محمد الصمد. (1994م)، نظام الحکم فی عهد الخلفاء الراشدین، بیروت: المؤسسة الجامعیة للدراسات و النشر.
11.  الرافعی، مصطفی. (1958م)، الاسلام نظام انسانی، بیروت: دارالحیاة.
12.  رمضان البوطی، محمد سعید. (1383)، سلیفیه بدعت یا مذهب، مترجم: حسین صابری، مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، چاپ 3.
13.  ــــــــــــــــــــــــ .  (1401ق/ 1981م)، علی طریق العودة الی الإسلام، رسم لمنهاج و حلّ لمشکلات، بیروت: مؤسسة الرسالة- مکتبة الفارابی، الطبعة الأولی.
14.  ــــــــــــــــــــــــ .  (1428ق/ 2007م)، الاسلام و الغرب، بیروت: دار الفکر.
15.  ــــــــــــــــــــــــ .  (بی‌تا)، العنایة بالعبادات أساس لابد منه لتثبیت المجمتع الاسلامی. وزارة الاعلام: مطبعةالحکومة الکویت.
16.  ــــــــــــــــــــــــ .  (1414ق/ 1993م)، الجهاد فی الاسلام کیف نفهمه؟ و کیف نمارسه؟، لبنان، بیروت: دارالفکر المعاصر، الطبعة الأولی.
17.  الرئیس، محمد ضیاءالدین. (1967م)، النظریات السیاسیه الاسلامیه، قاهره: دار التعارف.
18.  ــــــــــــــــــــــــ .  (بی‌تا)، الاسلام و الخلافة فی عصر الحدیث، قاهره: دار التراث.
19.  السقّاف، علوی‌بن عبدالقادر. (بی‌تا)، الدررالسنّیة (الموسوعة الحدیثیة)؛ مرجع علمی موثّق علی منهج اهل السنة و الجماعة.
20.  الشربینی، محمد بن احمد. (1418ق/ 1997م)، مغنی المحتاج إلی معرفة معانی ألفاظ المنهاج، المحقق: محمد خلیل عیتانی، بیروت: دار المعرفة.
21.  عبدالرازق، علی. (1925م)، الاسلام و اصول الحکم؛ بحث فی الخلافة و الحکومة فی الإسلام، قاهره: شرکة مساهمة مصریة، الطبعة الثانیة.
22.  العربی، محمد عبدالله. (بی‌تا)، النظم الاسلامیه، قاهره: مؤسسه سجل العرب.
23.  فراء، ابی یعلی محمدبن حسین. (1414ق / 1944م) الاحکام السلطانیه، بیروت: دارالفکر.
24.  فیرحی، داود. (1380)، «نظام سیاسی و دولت در اسلام (2)»، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم سیاسی، قم: دانشگاه باقر العلوم، ش، ص 15.
25.  القاسمی، ظافر. (1987م)، نظام الحکم فی الشریعة و التاریخ الإسلامی، بیروت: دارا النفائس، الطبعة الثالثة.
26.  الماوردی، علی بن محمد. (1979م) قوانین الوزارة و سیاسة الملک، تحقیق رضوان السید، بیروت: دارالطلیعه.
27.  ــــــــــــــــــــــــ .  (1406ق)، الاحکام السلطانیه و الولایات الدینیه، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
28.  متولی، عبدالحمید. (1966م)، مبادی نظام الحکم فی الاسلام، قاهره: دارالمعارف.
29.  معتزلی، قاضی عبدالجبار. (بی‌تا)، المغنی فی ابواب التوحید و العدل، تحقیق عبدالحلیم محمود و سلیمان دینا، قاهره: الدار المصریه للتألیف و الترجمه.
30.  النووی، محی الدین. (1392ق)، المنهاج شرح صحیح مسلم بن الحجاج، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، الطبعه الثانیه.