بازتفسیر مفهوم غربزدگی جلال آل احمد در پرتو مفهوم دیالوجیستی خود و دیگری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشکدۀ امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی

چکیده

در این مقاله با استفاده از مفهوم دیالوجیستی باختینی "خود" و"دیگری"  تلاش می‌کنیم تا به بازخوانی مفهوم غربزدگی مورد نظر جلال آل احمد بپردازیم و تفسیر تازه‌تری از این اثر را ارائه کنیم. علاوه بر این، در ضمن این کار با به کار بستن مفهوم دیالوجیستی خود و دیگری در عمل، قابلیت این مفهوم را نیز ارزیابی می‌کنیم و با چنین سنجشی نشان خواهیم داد که چطور با استفاده از دیالوجیسم به مثابه روش و در عین حال نظریه م‌توان دست به تفسیر و تاویل متونی زد که در فقدان این روش معانی دیگری بدانها نسبت داده می‌شده است.
دیالوجیسم باختین از سه وجه حاصل می شود":خود"، "دیگری" و "گفت وگو و تعامل خودبا دیگری". با استفاده از این ابزار نظری، خواهیم دید که اولا،ً آل احمد برای شناخت خود به شکل اگزیستانس، مجبور به نگاه به دیگری است. ثانیا،ً تصور مالوف از آل احمد به عنوان کسی که غرب ستیز یا ضد غرب است، تصور کاملی نیست. با استفاده از نظریۀ دیالوجیسم باختین می‌توان به این نتیجه رسید که آل احمد بیش از آنکه معترض غرب باشد، معترض نوع دیالوگ مخدوش و رابطه‌ی نابرابر غرب و شرق است. البته آل احمد راه‌حل و پیشنهادی نیز ارائه می‌کند. راه‌حل وی بازیگر شدن خود شرقی و ایجاد دیالوگ برابر است. این کار از طریق مفهوم اصالت امکان‌پذیر می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Reinterpretation of West-toxication of Jalal Al-e Ahmad in the Light of the Concept of Dialogism with Self and Other

نویسنده [English]

  • Giti Pourzaki
Assistant Professor, Imam Khomeini and Islamic Revolution Institute
چکیده [English]

The present paper is an attempt to reinterpret the concept of West-toxication as explained by Jalal Al-e Ahmad by relying on the concept of Bakhtin’s dialogism with self and other to offer a new interpretation of this concept. Besides, through this research the applicability of the concept of self and other dialogism is also measured and through such measurement it will be shown how dialogism can be used as a method and theory for interpretation and hermeneutics of a text which is interpreted differently through other methods. Bakhtin’s dialogism is achieved through three aspects: self, other and dialogue with the self and other. Through this theoretical tool, in the first place, it is argued that first of all, Al-e Ahmad had to look at the other for self-knowledge in the form of existence. Secondly, the customary perception of Al-e Ahmad, as an anti-Western thinker is not a perfect perception. Through using theory of Bakhtin’s dialogism, one can conclude that Al-e Ahmad more than being against the West, protests the kind of tarnished, unequal dialogue and relationship between the East and the West. His suggests that the East should become a player and create an equal dialogue. This is possible through the concept of originality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • self
  • other
  • dialogism
  • West-toxication
  • Originality
  • آدمیت ،فریدون.(1364) .”آشفتگی در فکر تاریخی". در یادنامه جلال آل احمد. به کوشش علی دهباشی.تهران: انتشارات پاسارگاد.
  • آشوری، داریوش.(1364) ." نگاهی به غربزدگی ومبانی نظری آن". در یادنامه جلال آل احمد. به کوشش علی دهباشی. تهران: انتشارات پاسارگاد.
  • آل احمد، جلال.(1375). غرب زدگی.تهران: انتشارات فردوس.
  • ----------.(1344). غرب زدگی. تهران.‌ انتشارات رواق.
  • ----------.(1375).ادب و هنر معاصر امروز ایران. کتاب سوم .
  • الگار، حامد.(1376) ."سرگشته بی تاب حقیقت ". مرغ حق .به کوشش قاسم میرآخوری.تهران: انتشارات جامی.
  • باختین، میخاییل.(1387). تخیل مکالمه ای: جستارهایی درباره رمان. تهران: نشر نی.
  • تودروف، تزوتان. (1377). منطق گفتگویی. تهران: نشر مرکز.
  • سارتر، ژان پل.‌ (1384). ‌اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر. ترجمه مصطفی رحیمی . انتشارات نیلوفر.‌چاپ یازدهم.
  • صفارزاده، طاهره.(1376) ." نقدی بر آثار جلال، جلال آل احمد در نبر یافتن معیارها". مرغ حق. به کوشش قاسم میرآخوری. انتشارات جامی.
  • قاضیان، حسین.(1386) . جلال آل احمد و گذار از سنت به تجدد.انتشارات کویر.
  • میرزایی، حسین.(1379). جلال اهل قلم. اداره کل تحقیق و توسعه صدا.
  • هایدگر، مارتین .(1373). "پرسش از تکنولوزی". ترجمه شاپور اعتماد. ارغنون.سال اول ، شماره 1 بهار.
  • وحدت، فرزین. (1383). رویارویی فکری ایران با مدرنیت. ترجمه مهدی حقیقت خواه. تهران:انتشارات ققنوس
  • Bakhtin, M.M.(1993). Toward a Philosophy of the Act. Trans by Vadim Liapunov. University of  Texas Press.
  • ---------- . (1984). Problems of Dostoevsky´s Poetics. Translated and edited by Carol Emerson. Minneapolis: University of Minnesota Press.
  • Gardiner, M. & Bell, M.M.. (1998). Bakhtin and the Human Sciences: An Introduction. In Bell, M.M. & Gardiner, M.. (eds.) .Bakhtin and the HumanSciences: No Last Words. London: Sage. 1-12.
  • Holquist, M. )1990(. Dialogism: Bakhtin and His World. London: Routledge
  • Sidorkin, Alexande.(1996) .An Ontological Understanding of  Dialogue in Education.  A Disseration Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements for the degree of Doctor of  Philosophy  University of Washington.
  • Taylor, Charles. (1992). Sources of the Self: the Making of the Modern Identity.Cambridge University Press.