واکاوی آرای تمدنی سید قطب و نوع مواجهه‌ی وی با مدنیت غرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته ی تاریخ، گرایش مطالعات خلیج فارس دانشگاه تهران

2 دانش آموخته ی سطح سه از جامعة الزهراء (حوزه علمیه خواهران قم)

3 استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

   سید قطب، یکی از تأثیرگذارترین اندیشمندان معاصر جهان اسلام و از مهمترین نمایندگان مکتب فکری بازگشت به اسلام اصیل است. این مقاله به روش توصیفی - تحلیلی، اهمّ نظریات تمدنی سید و نوع مواجهه­اش با مدنیت غرب را بررسی کرده و به این پرسش پاسخ داده­ است که مباحث تمدنی سید قطب، حول چه محورهایی هستند. یافته­های تحقیق جاری نشان می­دهد که کلیدواژگان سید در تصویر­سازی از تمدن، در یک نظام زنجیروار قابل تفسیر می­باشند؛ چنانکه «زن» به عنوان عامل حیاتی در بالندگی بشر، با حضور در یک بستر اجتماعی درست، می­تواند از حقوق خود منتفع گردد و در قامت عنصری تعیین­کننده برای تحقق آرامش جامعه­، متضمن شمه­ای از «عدالت اجتماعیِ» مورد تأکید اسلام نیز ­باشد؛ لیکن مقاومت سرسختانه­ی زورمندان و زیاده­خواهان جهان در برابر استقرار عدالت، گریز از جنگ مشروع را برای طرفداران حاکمیت الهی ناممکن ساخته و تقابل همه­جانبه­ی مسلمانان با حکومتهایی که تجسمی از جاهلیت مدرن می­باشند را اجتناب­ناپذیر و ضروری کرده است؛ چنانکه سید قطب، «آمریکا» یعنی مظهر مدنیت نوین غرب را مصداقی از همین حاکمیتهای فزون­طلب و ویرانگر دانسته و با اتخاذ رویکردی مقاوم در برابر آن، بر ضرورت مرزبندی مسلمانان با ارزشهای غربی و مقابله­ی ایشان با تمدن برتری­جویانه و غیر اخلاقی آمریکایی تأکید دارد و هر مسلمانی را مکلف به مبارزه با عموم حکومتهای غیر الهی در جهت برقراری حاکمیت مشروع اسلامی می­داند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of Sayyid Qutb's civilizational views and the type of his encounter with Western civilization

نویسندگان [English]

  • Seyed Reza Hosseini 1
  • Zahra Sadat Hosseini 2
  • Saeed Tavoosi masroor 3
1 MA student of History- Persian Gulf Studies, University of Tehran
2 Level-three Graduate from Al-Zahra Society (Qom Women's Seminary)
3 Assistant Professor, Islamic Philosophy and Theology, Allameh Tabataba'i University