اندیشه سیاسی در اسلام

اندیشه سیاسی در اسلام

بررسی مشارکت سیاسی زنان در قبل و بعد از انقلاب اسلامی با تأکید بر دوازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران.
چکیده
در این نوشتار نقش زنان در مشارکت سیاسی قبل و بعد از انقلاب اسلامی ایران، با تمرکز ویژه بر مشارکت آنان در دوازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی بررسی می‌شود. این پژوهش، پویایی در حال تحول مشارکت سیاسی و نمایندگی زنان را در چهارچوب چشم‌انداز سیاسی در حال تغییر ایران تحلیل نموده و با بررسی روندهای تاریخی، چهارچوب‌های قانونی و هنجارهای اجتماعی پیرامون مشارکت زنان در فرایندهای انتخاباتی، وضعیت در حال تحول زنان در سیاست ایران را روشن می‌کند. این پژوهش چالش‌ها‌، فرصت‌ها و پیامدهای مشارکت سیاسی زنان در انتخابات شورای اسلامی را بررسی کرده و موانع ورود، پویایی جنسیتی و پیامد‌های سیاستی برای افزایش توانمندی سیاسی زنان در ایران پس از انقلاب را برجسته می‌کند. بدین منظور پرسش اصلی پژوهش این است که زنان چه نقشی در مشارکت سیاسی قبل و بعد از انقلاب اسلامی ایران داشته‌اند؟ پاسخ آن این است که پس از انقلاب اسلامی، با استقرار جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصول اسلامی، فضای سیاسی ایران دستخوش تغییرات چشمگیری شد و این امر باعث افزایش قابل توجه زنان در مشارکت سیاسی به‌عنوان رأی‌دهنده و نماینده در انتخابات، به‌ویژه انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخابات شوراهای شهرها و روستاها شد. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای است و در بحث نظری آن تلاش شده مفهوم مشارکت سیاسی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

An Examination of Women, s Political Participation Before and After the Islamic Revolution with Emphasis on the Twelfth Parliamentary Elections of the Islamic Consultative Assembly

نویسندگان English

Ali Ghaffari 1
Morteza Alavian 2
1 Master’s Student in Political Science, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran, Mazandaran, Iran.
چکیده English

This paper examines the role of women in political participation before and after the Islamic Revolution of Iran, with a special focus on their participation in the Twelfth Parliamentary Elections of the Islamic Consultative Assembly (Majles). The study analyzes the evolving dynamics of women’s political participation and representation within the framework of Iran’s shifting political landscape. By reviewing historical trends, legal frameworks, and social norms surrounding women›s participation in electoral processes, it sheds light on the changing status of women in Iranian politics. This research explores the challenges, opportunities, and implications of women’s political engagement in parliamentary elections and highlights the barriers to entry, gender dynamics, and policy consequences for enhancing women’s political empowerment in post-revolutionary Iran. The central research question is: What role have women played in political participation before and after the Islamic Revolution of Iran? The answer indicates that after the Revolution, with the establishment of the Islamic Republic based on Islamic principles, Iran’s political space underwent significant changes. These changes led to a considerable increase in women’s political involvement as both voters and candidates—especially in parliamentary and local council elections. The research method is descriptive-analytical, and data collection is based on library research. In the theoretical discussion, the concept of political participation is employed as a key analytical lens.

کلیدواژه‌ها English

Women
Political Participation
Elections
Islamic Consultative Assembly
Islamic Revolution
- احمدی، سید محمد (1388). مشارکت سیاسی زنان در ایران غرب و اسلام. نشریه پژوهشنامه، 42، 117-156. https://www.noormags.ir/view/fa/magazine/number/48060
- اداره مطالعات امور زنان و خانواده (1389). کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران در مسائل زنان. قم: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، دفتر نشر معارف.
- ازغندی، علیرضا (1398). درآمدی بر جامعهشناسی سیاسی ایران. تهران: انتشارات قومس.
 - امام خمینى، سید روح‌‏الله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، چاپ پنجم. (22 جلدی)
- امینی، علیاکبر و خسروی، سید محمدعلی (1389). تأثیر فرهنگ سیاسی بر مشارکت سیاسی زنان و دانشجویان. فصلنامه مطالعات سیاسی، 2 (7)، 127-142.
 https://ensani.ir/fa/article/260813
- ایزدهی، سید سجاد (1399). نقد و بررسی ریاست جمهوری زنان. فصلنامه فقه و سیاست، 1(1)، 7-32. doi. org 10.22081/ijp.2020.69252 /https
- بشیریه، حسین (1378). جامعه مدنی و توسعه سیاسی در ایران (گفتارهایی در جامعهشناسی سیاسی). تهران: انتشارات علوم نوین.
- بشیریه، حسین (1397). جامعهشناسی سیاسی، نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی. تهران: نشر نی.
- پناهی، محمدحسین و بنی فاطمه، سمیه السادات (1394). فرهنگ سیاسی و مشارکت سیاسی زنان. فصلنامه علوم اجتماعی (علامه طباطبایی)، 22(68)، 35- 78.
 doi.org/10.22054/qjss.2015.1280
- پناهی، محمدحسین و کامل قالیباف، آتنا (1399). راهبردهای مشارکت سیاسی در میان فعالان زن، معلم، دانشجو و کارگر. فصلنامه علوم اجتماعی، 27(91)،113- 156.
 doi.org/10.22054/qjss.2021.53810.2267
- ثاقب، حمیرا (1400). مشارکت سیاسی زنان افغان. فصلنامه پژواک زنان، 1(4)، 13- 17.
- جعفری، حسین و قربان نیا، ناصر (1388). زنان و حق تصدی مناصب عمومی. فصلنامه علمی-ترویجی بانوان شیعه، 6 (19)، 129-16019. https://ensani.ir/fa/article/225066
- چابکی، امالبنین (1381). نقش عوامل روانشناختی در مشارکت سیاسی زنان. فصلنامه علوم اجتماعی، 9 (19)، 107-135. dor: 20.1001.1.17351162.1381.9.19.5.7
- حسینی، موسی (1380). دیدگاه قرآن درباره مشارکت سیاسی زنان. فصلنامه پژوهشهای قرآنی، 7 (25 و 26)، 170-183. https://jqr.isca.ac.ir/article_22333.html
- خبرگزاری اکو ایران (23/02/1403). بیشترین و کمترین دوره حضور زنان در مجلس.
https://ecoiran.com-107/63314
- خبرگزاری ایرنا (14/12/1402). زنان منتخب مجلس دوازدهم را بهتر بشناسید/ 7 نفر منتظر نتایج اردیبهشت. https://www.irna.ir/news/85406744
- خبرگزاری ایسنا (19/10/1402). تفکیکی از اقشار مختلف؛ تأیید صلاحیت زنان 3 برابر کرسیهای مجلس. https://www.isna.ir/news/1402101913346
- خراسانی پاریزی، ابراهیم و یوسفی بزنجانی، ابراهیم (1395). مشارکت سیاسی زنان از دیدگاه اسلام. تهران: انتشارات ماه واره.
- خواجهنوری، بیژن و مقدس، علیاصغر (1386). جهانی شدن و مشارکت سیاسی زنان در ایران. مجله علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی، 4 (10)، 45- 72.
 https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/951484
- دبیرخانه نشست اندیشههای راهبردی (1391). اندیشههای راهبردی، زن و خانواده. تهران: انتشارات پیام عدالت.
- دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای (30/6/1379). بیانات در دیدار جمعی از بانوان.
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3024
- دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای (26/11/1378). بیانات در دیدار کارگزاران حج.
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2994
- رضوی آل هاشم، بهزاد (1388). تحلیل جایگاه مشارکت زنان در فرایند توسعه سیاسی - اجتماعی انقلاب اسلامی. فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه تهران. 21، 60- 73.
 https://ensani.ir/fa/article/137072
- زنجانیزاده، هما (1381). مشارکت سیاسی زنان و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن، چالشهای نوین. فصلنامه علوم اجتماعی، 9 (19)، 89- 106. dor: 20.1001.1.17351162.1381.9.19.4.6
- شریعتی، روحالله (1399). استقلال سیاسی زنان در مشارکت سیاسی. فصلنامه علوم سیاسی باقرالعلوم، 23 (89)، 77- 89. doi.org 10.22081/psq.2020.69262
- شعبانی، زینب و یزد خواستی، بهجت (1393). پایین بودن آگاهی و مشارکت سیاسی زنان. فصلنامه پژوهشهای سیاسی، 4(9)، 51- 65. https://prj.ui.ac.ir/article_20458.html
- شمسالدین، محمدمهدی (1388). حدود مشارکت سیاسی زنان از دیدگاه اسلام، ترجمه محسن عابدی، تهران: انتشارات بعثت.
- عابدی اردکانی، محمد و عظیمی، پروین (1391). بررسی تطبیقی دیدگاههای جریان اصولگرا و اصلاحطلب نسبت به مشارکت سیاسی زنان در جمهوری اسلامی ایران (1384-1376). فصلنامه پژوهش سیاست نظری، 12، 93- 119.
https://www.google.com/search?q
- عباسنیا، اکرم و مصفا، نسرین (1390). مشارکت سیاسی زنان در جمهوری اسلامی ایران در پرتو نظریه توانمندسازی زنان در دوره (1384-1375). فصلنامه تحقیقات زنان، 5 (1)، 1-33.
https://ensani.ir/fa/article/304230
- علم، محمدرضا، حمیدی نسب، منا و حزباوی، سمیره (1390). زنان و مشارکت سیاسی. فصلنامه علمی پژوهشی زن و فرهنگ، 3 (9)، 99- 109. https://ensani.ir/fa/article/433259
- فاطمی، عباس (1384). تأملی بر مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان قبل و بعد از انقلاب اسلامی (1380-1332)، تهران: انتشارات رمز.
- فوزی، یحیی (1387). زنان و حکومتی در ایران: بررسی پیامدهای گفتمان انقلاب اسلامی در مورد جایگاه سیاسی - اجتماعی زنان در ایران، پژوهشنامه متین، 10 (39)، 47-60.
 dor: 20.1001.1.24236462.1387.10.39.3.2
- قاسمی، حاکم و معالی، فاطمه (1393). عوامل محدود ماندن مشارکت سیاسی زنان (بررسی عوامل محدود ماندن تعداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی از دیدگاه زنان). پژوهشنامه علوم سیاسی، 10 (1)، 124- 156. dor: 20.1001.1.1735790.1393.10.1.5.2
- قوام، عبدالعلی (1393). چالشهای توسعه سیاسی. تهران: انتشارات قومس.
- کار، مهرانگیز (1378). رفع تبعیض علیه زنان مقایسه کنوانسیون جهانی رفع تبعیض از زنان با قوانین داخلی ایران. تهران: انتشارات توانا.
- کاوه تلاوکی، مسعود، جعفری، انوش و عباسی، سمیه (1393). مقایسه تطبیقی مشارکت سیاسی زنان در دوران مشروطیت، پهلوی و جمهوری اسلامی ایران. مجله مطالعات جامعهشناختی جوانان، 5 (16)،107- 122. https://www.magiran.com/p1390114 
- کولایی، الهه و قد بیگی، فاطمه (1397). زنان و مشارکت سیاسی از دیدگاه امام خمینی. مجموعه مقالات همایش بزرگداشت بانوی انقلاب اسلامی.
 http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142474
- گلابی، فاطمه و حاجیلو، فتانه (1391). تأثیر خانواده بر مشارکت سیاسی زنان. فصلنامه زن و جامعه، 3 (11)، 31-56. dor: 20.1001.1.20088566.1391.3.11.2.0
- ماشینی، فریده (1386). زنان و تجربه مشارکت سیاسی. فصلنامه آیین، 8، 66-71.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/250053
- مرکز انقلاب اسلامی (16/07/1401). تحولات حقوق سیاسی زنان بعد از پیروزی انقلاب.
https://irdc.ir/fa/news/8092
- مصفا، نسرین (1375). مشارکت سیاسی زنان در ایران. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.
- نظری، مینا، علی حسینی، علی، امامجمعهزاده، سیدجواد و پوررنجبر، مهدیه (1393). بررسی رابطه جامعهپذیری و مشارکت سیاسی زنان، پژوهشنامه زنان، 5 (9)، 161- 185.
 https://journals.ihcs.ac.ir/article_1168.html
- ویکیپدیا (06/11/1403). زنان در مجلس شورای ملی. https://fa.wikipedia.org/wiki