اندیشه سیاسی در اسلام

اندیشه سیاسی در اسلام

مؤلفه های کارآمدی در اندیشۀ آیت الله خامنه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی تهران، ایران
چکیده
کارآمدی یکی از مباحث مهم در حوزة سیاست است. یک نظام سیاسی با هر ایدئولوژی و جهان‌بینی تلاش دارد تا با کارآمد نشان دادن خود خصوصاً به جامعة مورد حکمرانی و جوامع بین‌المللی، بقای سیاسی خود را تثبیت کند. در این پژوهش تلاش شده است مفهوم کارآمدی2 در اندیشة سیاسی اسلام با تأکید بر دیدگاه رهبر جمهوری اسلامی ایران ــ آیت‌الله خامنه‌ای ــ مورد بررسی علمی قرارگیرد. اهداف خاص این پژوهش، شناخت ویژگی‌های کارآمدی سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای است که می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری قرار گیرد. نظریه‌های مختلفی در مورد کارآمدی وجود دارد که می‌توان به: نظریه نوسازی، نگرش مارکسیستی، رویکرد کارکردگرایی، رویکرد ساختارگرایی، نظریه توفیق، تئوری رضایت مردم، نظریه عملی، نظریه انجام تکلیف، نظریه سیستمی و نظریه مختار اشاره کرد. در این پژوهش ضمن نقد این نظریه‌ها تلاش شده است تا با یک نظریة ترکیبی این مفهوم مورد بررسی قرار گیرد. روش این پژوهش کیفی و روش تحلیل مضمون است و یافته‌های این پژوهش کشف شبکه مضامین در سخنان رهبری در خصوص شاخص‌های پنج‌گانة کارآمدی شامل: فهم مناسب از تقاضاها و درخواست‌ها از سیستم سیاسی، تعریف اهداف متناسب با تقاضاها و حرکت به سمت آن اهداف (اهداف غائی)، توانمندی نیروها و کارگزاران سیاسی در پیشبرد اهداف و رفع موانع، وجود ساختارهای مناسب برای پیشبرد اهداف، ارزش‌های مشترک و اجماع بر آن‌هاست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Efficiency components in Ayatollah Khamenei's thought

نویسندگان English

morteza Moazemi Goudarzi 1
Seyed Sadr Al-Din Mousavi 2
1 Master's degree in Political Thought in Islam, Imam Khomeini and Islamic Revolution Research Institute, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Political Thought in Islam, Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution, Iran
چکیده English

Effectiveness is one of the important topics in the field of politics. A political system, regardless of its ideology and worldview, strives to demonstrate its effectiveness—especially to the society it governs and to the international community—in order to consolidate its political survival. This study attempts to scientifically examine the concept of effectiveness in Islamic political thought, with an emphasis on the viewpoint of the Leader of the Islamic Republic of Iran, Ayatollah Khamenei. The specific objectives of this research are to identify the characteristics of political effectiveness in the Islamic Republic of Iran from Ayatollah Khamenei’s perspective, which can serve as a basis for policymaking. Various theories of effectiveness exist, including: modernization theory, Marxist perspective, functionalism, structuralism, success theory, popular satisfaction theory, practical theory, duty theory, systems theory, and discretionary theory. This study critiques these theories and attempts to explore the concept through a combined theoretical approach. The research method is qualitative, using thematic analysis. The findings reveal a network of themes in the Leader’s statements concerning five key indicators of effectiveness:

Proper understanding of demands and requests from the political system,
Definition of goals aligned with these demands and moving toward those ultimate goals, 3.The capability of political forces and agents to advance the goals and remove obstacles, 4.Existence of appropriate structures for advancing the goals, 5.Shared values and consensus upon them.

کلیدواژه‌ها English

Component
Effectiveness
Thought
Ayatollah Khamenei
Iran
- ابوالحمد، عبدالحمید (1370). مبانی سیاست. تهران: نشر توس.
- احمدی، مجید (1396). بایستههای کارآمدی سیاسی در نظام جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر مؤلفههای بنیادین اندیشة علوی. رساله دکتری، دانشگاه معارف اسلامی قم.
- اخوان کاظمی، بهرام (1393). مقارنه جایگاه کارآمدی در نظریات توسعه غربی و الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. فصلنامه علمی پژوهشهای انقلاب اسلامی، 3 (1)، 109-138.
 https://www.roir.ir/article_63305.html
- ازکیا، مصطفی (1381) . جامعهشناسی توسعه. تهران: نشر کلمه.
- پرچمی، داود و جلالی، فاطمه (1395). بررسی عوامل مؤثر بر کارآمدی سیاسی دولتها در منطقه غرب آسیا. فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، 19 (71)، 113-139.
 https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1223554
- جعفری، محمدرضا (1377). فرهنگ نشر نو. تهران: نشر تنویر.
- درخشه، جلال، افتخاری، اصغر و ردادی، محسن (1394). تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه آیتالله خامنهای. جستارهای سیاسی معاصر، 6 (3)، 52-73.
 https://politicalstudy.ihcs.ac.ir/article_1910.html
- دهخدا، علیاکبر (1377). لغتنامه دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- ذوعلم، علی (1385). تجربه کارآمدی حکومت ولائی. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- زاهدی، شمس السادات، الوانی، سیدمهدی و فقیهی، ابوالحسن (1383). فرهنگ جامع مدیریت. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
- شفیعیفر، محمد و قربانی، مصطفی (1395). تعاملات کارآمدی و مشروعیت نظامهای سیاسی. مطالعات انقلاب اسلامی، 13 (47)، 183-200. 
      https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1274129
- گیدنز، آنتونی (1387). جامعهشناسی. ترجمه منوچهر صبوری کاشانی، تهران نشر نی.
- لاریجانی، محمدجواد (1373). حکومت، مباحثی در مشروعیت و کارآمدی. تهران: انتشارات سروش.
- نظامی، مریم (1395). کارآمدی و نظام جمهوری اسلامی ایران. پایاننامه کارشناسی ارشد، گروه حقوق و علوم سیاسی، پردیس علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه یزد.