اندیشه سیاسی در اسلام

اندیشه سیاسی در اسلام

اصالت صلح در سیرۀ سیاسی اجتماعی امام علی(ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران ، تهران، ایران.
چکیده
این مقاله پژوهشی به تبیین اصالت صلح در سیرۀ اجتماعی و سیاسی امام علی (ع) می­‌پردازد. روش پژوهش تبیین تاریخی و چهارچوب نظری پژوهش مبتنی بر تحلیل ساختار-کارگزار است، یعنی «کنش و رفتار اجتماعی حضرت علی(ع) به‌عنوان کارگزار تاریخی» و «ساختارهای شکل یافته اجتماعی عصر خلافت حضرت مانند تعصب قبیله­‌ای و فرهنگ غنیمت و برده­‌گیری» تبیین می‌­شود. مدعای اصلی پژوهش این است که سیره سیاسی اجتماعی حضرت در مواجهه با فرهنگ قبیله­‌ای و منش غنیمت­‌گیری و برده­‌گیری ساختار اجتماعی عربستان و عراق، صلح‌­طلب و مدارامحور بوده است. یافته مهم پژوهش پردازش مفهوم صلح اصیل در سیرۀ سیاسی اجتماعی امام است که دوران پنج‌­ساله حکومت وی به جنگ گذشت. محقق با بهره­‌گیری از استاد، مدارک و کتب تاریخی و همچنین کتاب نهج­‌البلاغه به تبیین اصالت صلح در فاصلۀ کوتاه عصر امامت امام در مواجهه با وضعیت سیاسی اجتماعی صلح­‌ستیز آن عصر می­‌پردازد. نویسنده در تبیین اصالت صلح در حیات سیاسی و اجتماعی امام این مقوله مهم را در وضعیت بحرانی عصر خلافت واکاوی می‌کند. یافته دیگر پژوهش نورافشانی بر ریشه­‌های اقتصادی ستیزه‌­های قبیله‌­ای در پرمنازعه‌­ترین دوره در عصر خلفاست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Originality of Peace in Imam Ali's Social and Political Behavior and Practical Method

نویسنده English

Ali Imani
Associate Professor at the Command & General Staff College of the Islamic Republic of Iran Army, Tehran, Iran.
چکیده English

This research article explains the essence of peace in the social and political Behavior and Practical Method of Imam Ali. The research method is historical explanation and the theoretical framework of the research is based on structure-agent analysis. That is, Ali's social actions and behavior as a historical agent, as well as the formed social structures of that period, such as tribal prejudice and the culture of plunder and slavery, are the basis for analyzing the peaceful character of the first Imam of the Shiites. The main claim of the research is that in Ali's socio-political life, in the face of the tribal culture and the plundering and enslavement nature of the social structure of Saudi Arabia and Iraq, peace and tolerance were of primary importance. An important innovation of the research is the processing of the concept of peace in the socio-political life of Imam Ali,. The article uses historical sources, documents, and books, as well as the book Nahj al-Balagha, to explain the authenticity of peace during the caliphate of Imam Ali. Imam Ali was faced with the anti-peace political and social situation of that era. Another innovation of the research is the use of a historical case study method in analyzing the concept of peace in the most conflict-ridden period in the era of the caliphs. The most important documentary source for this research is Nahj al-Balagha.

کلیدواژه‌ها English

Tribe
booty
belief
peace
Nahj al-Balagha
Seerah
- ابن‌­براج‌، عبدالعزیز (1352). شرح‌ جمل‌ العلم‌ و العمل. به‌ کوشش‌ کاظم‌ مدیرشانه‌چی، مشهد: چاپخانه دانشگاه مشهد.
- امام سجاد (1389). صحیفه سجادیه. ترجمه حسین انصاریان، تهران: پیام آزادی.
-  امام علی 1370). نهج‌­البلاغه. تصحیح صبحى صالح، قم:  نشر هجرت.
- ایمانپور، محمدتقی و فرخی، فاطمه (1389). برخورد اعراب با زنان ایرانی 13 تا 132 هجری. نامة ایران باستان، 19 و 20، 65- 76. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1356619
- بحرانی، شیخ یوسف (1365 ). الحدائق الناضره. تحقیق محمدتقی الایروانی، قم: انتشارات جامعه مدرسین.
- برزنونی، محمدعلی (۱۳۸۴). اسلام، اصالت جنگ یا اصالت صلح؟ حقوقی بین المللی،  33، 73- ۱۵۷.
123845https://ensani.ir/fa/article/
-بلاذرى، احمدبن ­یحیى (1417). أنساب الاشراف. تحقیق سهیل زکار، بیروت: انتشارات دارالفکر.
- جابری، محمد عابد (1384). عقل سیاسی در اسلام. ترجمه عبدالرضا سواری، تهران: انتشارات گام نو.
-دینوری، ابوحنیفه (1402). اخبارالطوال. ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران: نشر نی.
- راوندی، مرتضی (1396). تاریخ اجتماعی ایران. تهران: نشر نگاه.
- روحانی، سید محمدصادق (1413). فقه الصادق. قم: دارالکتاب.
- رنان، ارنست، فوستل، دوکولانژ، ورنر، روف و پیر، رنوون (1396). ملت، حس ملی، ناسیونالیسم. ترجمه عبدالوهاب احمدی، تهران: نشرآگه.
- ساروخانی، باقر (1388). روش‌‌­‌های تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
-طبری، محمد بن جریر (1387). تاریخ طبری. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: انتشارات اساطیر.
- عبدالمقصود، عبدالفتاح (1395). امام علی‌­بن­‌ابی­طالب. تهران: شرکت سهامی انتشار.
- فولر، گراهام (1377). قبله عالم ژئوپلیتیک ایران. ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/119151
- قاسمی، ابراهیم (1399). نظریه اصالت جنگ یا صلح از دیدگاه اباضیه. پژوهش‌های فقهی، 3، 429- 446. https://ensani.ir/fa/article/424506
- لین کارل، تری (1398)؛ معمای فراوانی. ترجمه جعفر خیرخواهان، تهران: نشر نی.
- مجلسی، محمدباقر (1403). بحارالانوار. بیروت: مؤسسه الوفاء.
- مطهری، مرتضی (1400). جاذبه و دافعه علی(ع). قم: انتشارات صدرا.
- محمدی ری­‌شـهری، محمد (1375). میـزان الحکمـه. قم: بوستان کتاب.
- مولوی، جلال الدین محمدبن محمد (1386). مثنوی معنوی. تهران: نشر کاروان.
-مهدوی دامغانی، محمود (1403). نبرد جمل. تهران: نشر نی.
-نجفی، شیخ محمدحسن (1367). جواهر الکلام. تحقیق عباس قوچانی، تهران: دارالکتب­ الاسلامیه.
- نمازی شاهرودی، علی (1419). مستدرک سفینه­ البحار. تحقیق حـسن نمـازی، قم: مؤسسه‌­الاسلامی لجماعـۀ المدرسین.
- نوری، میرزا حسین (1366). مستدرک­ الوسائل. بیروت: داراحیاء التراث.