اندیشه سیاسی در اسلام

اندیشه سیاسی در اسلام

تحلیلی بر مدرسه فکری سیاسی آیت الله خویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده
فهم حوزه معاصر نجف، بدون شناخت مدرسه آیت الله خویی ممکن نیست. آیت الله خویی بدون اینکه خود مدعی مدرسه ای مستقل باشد، بی تردید صاحب مدرسه است که کلیت آن حوزه را در این دوره به خود مقید کرده است. این مدرسه واجد اتجاهات عام و خاصی است که هریک از شاگردان این مدرسه به نوعی نگهبان و بسط دهنده این اتجاهات اند. رویکرد عام این مدرسه تجنب از سیاست و اشتغال تمام وقت به علوم و معارف اسلامی؛ و رویکرد خاص آن ورود موقتی – بر حسب ضرورت و اضطرار و نه از باب عناوین اولیه- در امور سیاسی است. بررسی آثار و عمل اجتماعی بسیاری از فقهای معاصر نجف نشان می دهد که آنان به شدت به رویکرد عام و خاص این مدرسه مقیدند و حتی آنانی که در خارج از نجف زندگی می کنند همچنان خود را در امتداد این مدرسه تعریف می کنند. اینکه اتجاهات عام و خاص این مدرسه چیست؟ پاسخ به این سوال رسالت اصلی این نوشتار است. پاسخی که کمتر در ادبیات فارسی به آن توجه شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An analysis of Ayatollah Khoei's school of political thought

نویسنده English

abdulvahab forati
Faculty of the Institute of Islamic Culture and Thought
چکیده English

It is not possible to understand the contemporary field of Najaf without knowing the school of Ayatollah Khoei. Without claiming to be an independent madrasa, Ayatollah Khoei is undoubtedly the owner of the madrasah, which has bound the entire area to himself in this period. This school has general and special trends that each of the students of this school are in a way the guardian and expander of these trends. The general approach of this school is to avoid politics and engage full-time in Islamic sciences; And its special approach is temporary entry - according to necessity and emergency - in political affairs. Examining the works and social practice of many contemporary jurists of Najaf shows that they are strongly bound to the general and specific approach of this school and even those who live outside Najaf still define themselves along this school. What are the general and special trends of this school? The answer to this question is the main mission of this article. An answer that has received less attention in Persian literature.

کلیدواژه‌ها English

Madrasah Khoei
Hoza Samteh
Velayat al-Faqih
elementary Jihad
primary titles
1.اسلام‌جو، حامد. (۱۳۸۶) پرسش‌های شما و پاسخ‌های آیت‌الله‌العظمی بهجت، قم: طوبی محبت، چاپ پنجم.
2.انصاری قمی، محمدرضا. (۱۴۲۹) العقد النضید؛ تقریرا لابحاث المسجد الاعظم فی فقه العقود و المعاملات، قم: دارالتفسیر.
3. تبرائیان، صفاءالدین. (1397/5/16) پاسخ به شبهات تاریخی پیرامون آیت‌الله سیدابوالقاسم خوئی، در گفتگوی تفصیلی با پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
4.   ـــــــــــــــــــ .  (۱۳۹۱) انتفاضه شعبانیه، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
5.  تبریزی، میرزا جواد. (۱۳۸۴) منهاج الصالحین، قم: نشر مدین.
6. ـــــــــــــــــــ .  (۱۴۳۰ ق) ارشاد الطالب فی شرح المکاسب، قم: دارالصدیقه الشهیده.
7. خلخالی، سید سعید. (1391/10/6) آیت‌الله خویی از نوادر علما در تاریخ تشیع بود، به نقل از: http://shafaqna.com.
8.  خویی، سید ابوالقاسم. (۱۳۶۸ ش) مصباح الفقاهه، تقریر ابحاث به قلم محمد علی توحیدی، قم: انصاریان.
9. ـــــــــــــــــــ .   (۱۴۳۰ ق) البیان فی تفسیرالقرآن، قم: مؤسسه احیاء آثار الامام الخویی.
10. ـــــــــــــــــــ .   (۱۳۸۵ ش) صراط النجاة فی أجوبة الاستفتاءات، (مع تعلیقات و ملحق لسماحه آیه الله العظمی المیرزا الشیخ جواد التبریزی)، قم: دار الصدیقة الشهیده.
11. ـــــــــــــــــــ .   (۲۱ شعبان ۱۴۱۱) بیانیه دوم آیت‌الله العظمی الخویی در انتفاضه شعبانیه.
12. ـــــــــــــــــــ .   (۱۳۹۳ ش) مبانی تکملة المنهاج، تهران، انتشارات خرسندی،
13. ـــــــــــــــــــ .   (۱۴۰۹ ه) معجم رجال الحدیث، قم: دفتر آیه الله العظمی خوئی.
14. ـــــــــــــــــــ .  (۲۰۰۵) موسوعه الامام الخویی؛ التنقیح فی شرح المکاسب، قم: مؤسسه احیاء آثار الامام الخویی.
15. ـــــــــــــــــــ .  (1368ش-۱۴۱۰ ق) منهاج الصالحین، قم: مدینه العلم.
16. خویی، سید محمدتقی. (۱۳۶۰ ش) مبانی فی شرح العروة الوثقى، کتاب النکاح، قم: موسسۀ احیاء آثار الامام الخویی.
17. خویی، سید موسی. (1394/5/18) ناگفتههایی از زندگی آیت‌الله العظمی خویی، مهندس سید موسی خویی، به نقل از سایت مباحثات.
18.  ـــــــــــــــــــ .  (1397/5/18) ناگفته‌هایی از زندگی آیت‌الله العظمی خوی، به نقل سایت مباحثات.
19. دلایل مخالفت آیت‌الله خویی با ولایت فقیه، (۱۵/۵/۱۳۹۵) پرسمان دانشجوئی: اندیشه سیاسی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، معاونت آموزشی و پژوهشی استادان دروس معارف اسلامی.
20. الربانی، السید محمد علی. (۱۴۳۵) کتاب الاجتهاد والتقلید والاحتیاط، تقریرا لابحاث السید علی الحسینی السیستانی، به نقل از سایت تقریرات.
21. رخشاد، محمدحسین. (۱۳۸۶) در محضر آیت‌الله العظمی بهجت، چاپ ششم، قم: انتشارات مؤسسه فرهنگی سماء.
22. سروش محلاتی، محمد. (1392/12/14) درس خارج فقه، «قلمرو اعتبار حکم حاکم، نگاهی به نظرات برخی از فقهای معاصر به ولایت فقیه» قم: مدرسه آیت‌الله گلپایگانی.
23.     سیستانی، سید علی. (1425 ش) منهاج الصالحین، مشهد: پیام طوس.
24. علیدوست، ابوالقاسم. (1396/11/12) روش شناسی فقهی مکتب قم و نجف، به نقل از: http://mobahesat.ir.
25.  ـــــــــــــــــــ .  (خرداد ۱۳۸۶) مهرنامه، شماره 12، به نقل از: http://mobahesat.ir..
26. الغروی، المیرزاء علی. (۱۳۸۵ ق) التنقیح فی شرح العروة الوثقی، التقلید ج ۱، مؤسسه احیای آثار الامام الخویی.
27. الغریفی، محمد رضا، منهج الإمام الموسوی الخوئی فی القیادة والتفکیر، به نقل از سایت http://www.alkhoei.net/ar/.
28. فریادگر توحید: نگاهی به زندگی عارف کامل حضرت آیت‌الله العظمی بهجت، (۱۳۸۳) قم: انتشارات انصاری.
29.  فضل الله، سید محمد حسین. (۱۹۹۸) کتاب الجهاد، تقریر ابحاث به قلم سید علی فضل الله، بیروت: دارالملاک.
30.   فلسفی، میرزا علی. (1394/7/12)، به نقل از سایت فرهیختگان تمدن شیعی.
31. کدیور، محسن. (۱۳۸۷) سیاست‌نامه خراسانی، تهران: نشر کویر.
32.  معرفت، محمد هادی. (۱۳۶۰ ش)، کتاب ولایة الفقیه: ابعادها و حدودها، قم: انتشارات التمهید.
33. ـــــــــــــــــــ .   (۱۳۷۹) مقاله «تبیین مفهومی ولایت مطلقه فقیه»، مجله حکومت اسلامی، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، سال پنجم، شماره یکم، صص 145-112.
34. نجار، عبدالواحد محمد. (۱۴۱۲) مسائل و ردود طبقا لفتاوی المرجع الدینی السید أبوالقاسم الموسوی الخوئی، قم: دار الهادی للمطبوعات.
35. النجفی، بشیر حسین. (۲۰۱۱) مرقاه الاصول، نجف اشرف: مؤسسه الانوار.
36.  ـــــــــــــــــــ .  (۲۰۱۴) منهاج الصالحین، نجف اشرف: مؤسسه الانوار.
37.  ـــــــــــــــــــ .  (۲۰۱۰) الدین القیم، نجف اشرف: مؤسسه الانوار.
38. ـــــــــــــــــــ .  (۲۰۱۵) الی المجاهدین من قوی الامن العراقیه و الحشد الشعبی، نجف اشرف: مؤسسه الانوار.
39.  وحید خراسانی، حسین. (۱۳۸۳) منهاج الصالحین (العبادات)، قم: مدرسه امام باقر علیه السلام.
40. وحید خراسانی، حسین. (بی‌تا) منهاج الصالحین (العبادات)، ص ۳۸۳، تعلیقه‌.۷۳۰. به نقل از http://wahidkhorasani.com.