اندیشه سیاسی در اسلام

اندیشه سیاسی در اسلام

دال های خالی از مدلول و آنتاگونیسم پیش رونده در دولت اعتدال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گیتی پورزکی
پاستادیار پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
چکیده
دولت اعتدال در فضای اجتماعی امیدوارانه‌ای ظهور یافت و در فضایی از ناامیدی و بی‌اعتمادی قدرت را واگذار کرد. ظهور دولت اعتدال از لحاظ گفتمانی وابسته به دال هایی همچون مذاکره، تدبیر، مصلحت اندیشی و انعطاف پذیری است. با این اوصاف اقبال عمومی به مدت کوتاهی پس از روی کار آمدن کاهش یافت و در نهایت به پایین ترین سطح خود رسید. پرسش این است آیا جریان اعتدال در دولت حسن روحانی را می‌توان به مثابه یک گفتمان تلقی کرد؟ و خالی شدن دال‌های این گفتمان از مدلول‌های خود چه پیامدهایی را به‌دنبال خواهد داشت؟ فرضیه آن است که چون دال‌های اصلی جریان اعتدال هر یک به دلیلی از مدلول‌های خود خالی شد، فرایند مفصل‌بندی گفتمانی تکمیل نشد و تثبیت گفتمانی صورت نپذیرفت؛ لذا جریان اعتدال را نمی‌توان گفتمان دانست. پیامد عدم تثبیت گفتمانی جریان اعتدال و به حاشیه رفتن گفتمان‌های میانه‌روانه می‌تواند به افزایش شکاف میان مردم و حاکمیت انجامیده و با کاهش اعتماد و امید اجتماعی منجر به آنتاگونیسم پیش‌رونده شود.
کلیدواژه‌ها
اعتدال"
آنتاگونیسم"
دال و مدلول"
گفتمان"
"
موفه"
موضوعات

عنوان مقاله English

Meaningless signifiers and progressive antagonism in the Goverment of Eteda

نویسنده English

giti poorzaki
چکیده English

The government of Etedal appeared in a hopeful social atmosphere and handed over power in an atmosphere of despair and mistrust. The appearance of the government of Etedal, in terms of discourse, was dependent on signifer such as negotiation, tact, expediency, flexibility, rationality, reality and moderation. There was. However, public approval declined shortly after taking office and eventually reached an all-time low. The question is, can the trend of Etedal in Hassan Rouhani's government be considered as a discourse? And what will be the consequences of emptying the signifiers of this discourse? The hypothesis is that because the main signifiers of the current of moderation were emptied of their meanings for some reason, the discourse articulation process was not completed and the discourse stabilization did not take place; Therefore, the flow of moderation cannot be considered a discourse. The consequence of not stabilizing the discourse of moderation and marginalization of moderate discourses can lead to an increase in the gap between the people and the government and lead to progressive antagonism by reducing social trust and hope.

کلیدواژه‌ها English

Etedal"
Antagonism"
signifier and signified"
Discourse"
"
Mouffe"
  1. بشیری، عباس. (1393) گفتمان اعتدال: گذاری بر آراء و اندیشه­های دکتر حسن روحانی، تهران: تیسا.
  2. حقیقت، سید صادق. (1387) روش‌شناسی در علوم سیاسی، دانشگاه مفید.
  3. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (1393) «گفتمان هسته­ای دولت یازدهم»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، سال 17، شماره 1، صص 92 ـ 120.
  4. رحیمی، علیرضا. (1398) «گفتمان اعتدال و امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران (1392- 1396)»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، ش 83، صص 33 ـ 72.
  5. روحانی، حسن. (1396) آذرگفت­های روحانی: سخنان رئیس‌جمهوری دولت یازدهم در آذرماه سال‌های 1392-95، تهران: دفتر سیاست­گذاری و برنامه­ریزی فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
  6. سلطانی، علی‌اصغر. (1384) قدرت گفتمان و زبان سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی ایران، نشر نی.
  7. شفیعی سیف­آبادی،محسن. (1400)  «رفتار انتخاباتی شهروندان بر پایۀ نظریۀ مشارکت سیاسی میلبراث و نظریۀ سناریونویسی شوارتز»، پژوهشنامۀ علوم سیاسی، تابستان، ش پیاپی 63،  صصص 108- 62.
  8. شیرعلی، ابراهیم. (بهار 1400) «وضعیت ایران در گزارش جهانی شادکامی (2013 تا 2020)»، نشریۀ رشد آموزش علوم اجتماعی، شماره 85، صص 33 ـ 35.
  9. ظریف، محمدجواد. (1392) برنامۀ سیاست خارجی، تهران: وزارت امور خارجه.
  10. قریشی، فردین و محمدباقر علیزاده اقدم. (پاییز و زمستان 1396) «تحول گفتمان عدالت در ایران: مطالعۀ موردی دولت­های محمود احمدی­نژاد و حسن روحانی»، دوفصلنامۀ جامعه­شناسی اقتصادی و توسعه، سال ششم، شمارۀ دوم، صص 143-180.
  11. قجری، حسینعلی و جواد نظری. (1392) کاربرد تحلیل گفتمان در تحقیقات اجتماعی، تهران: انتشارات جامعه­شناسان.
  12. عظیمی دولت­آبادی، امیر و پروین علی‌پور. (1398) «تحلیل جایگاه زنان در خرده گفتمان­های انقلاب اسلامی»، فصلنامۀ زبان­شناسی اجتماعی، سال سوم، شماره 3، صص 41ـ 58.
  13. محمدزاده، توحید. (1401) «تحلیل سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دولت حسن روحانی»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی جهان اسلام، سال 23، شماره 1، پیاپی 89، صص 165-190.
  14. مقدمی، محمدتقی. (1390) «نظریۀ تحلیل گفتمان لاکلا و موفه و نقد آن»، فصلنامۀ معرفت فرهنگی اجتماعی، شماره 2، صص 124- 91.
  15. موفه، شانتال. (1391) دربارۀ امر سیاسی، مترجم منصور انصاری، تهران: رخداد نو.
  16. موهبتی، یاسر. (پاییز 1397) «بررسی تحریم­های اقتصادی و تأثیر آن بر اقتصاد ایران»، فصلنامۀ مطالعات مدیریت و حسابداری، شمارۀ ویژۀ چهارمین کنفرانس بین­المللی مدیریت، کارآفرینی و توسعه اقتصادی، صص 46ـ63.
  17. نوروزپور، مرتضی. (پاییز 1398) «تحلیل اعتراض­های سیاسی دی‌ماه 1396»، پژوهشنامۀ علوم سیاسی، سال چهاردهم، شماره چهارم، صص 185-220.
  18. نوروزی‌نژاد، جعفر و علی تشنه دل. (1394)، «تبارشناسی هویت گفتمان اعتدال در زیست جهان فرهنگی ایران معاصر»، فصلنامۀ رهیافت انقلاب اسلامی، شماره 30، صص 43 تا 60.
  19. یورگنسن و فیلیپس. (1389)، نظریه و روش در تحلیل گفتمان، مترجم هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
  20. Laclau, Ernesto and Mouffe, Chantal. (2001) Hegemony and Socialist Strategy، Towards a Radical Democratic Politics, 2nd edition (London، Verso).
  21. Muffe Chantal. (2000). Deliberative Democracy or agonistic pluralism, institute for Hoherstudien (his), Wien institute for advanced studies, Vienna.

منابع اینترنتی

  1. افروغ، عماد، 17/7/1401، تحلیل اجتماعی اعتراض­های اخیر، روزنامه شرق، قابل دسترس در لینک:

https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-857927/

  1. تاجیک، محمد­رضا. 17/4/1393، اعتدال گفتمان نیست، قابل دسترس در لینک:

https://fararu.com/fa/news/197606/

  1. خبرگزاری دانشجویان ایران، 12/3/1400، میزان تمایل مردم به شرکت در انتخابات ریاست جمهوری 1400 بر اساس آخرین نظرسنجی، قابل دسترس در لینک: https://www.isna.ir/news/1400031209257/
  2. ربیعی، علی. 6/8/1392، افتتاحیه همایش تبیین مفهوم اعتدال، سایت بصیرت، شناسه خبر 261728. قابل دسترس در لینک: https://basirat.ir/fa/news/261728/
  3. سایت خبری و تحلیلی الف، 14/11/1396، ایرانی­ها رتبه اول خشمگینی دنیا را دارند، کد خبر، 3961114045، قابل دسترس در لینک: https://www.alef.ir/news/3961114045.html
  4. سلیمی، حسین، 6/8/1392، افتتاحیه همایش تبیین مفهوم اعتدال، سایت بصیرت، شناسه خبر 261728، قابل دسترس در لینک: https://basirat.ir/fa/news/261728/
  5. ظریف، محمدجواد،  11/5/1395، سخنرانی در بیست و دومین نشست اتاق بازرگانی، بازیابی شده از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت امور خارجه، قابل دسترس در لینک:  www.mfa.ir.gov.
  6. علیجانی، محمد، مروری بر دولت اول حسن روحانی، ایسنا، 27/8/1399، کد خبر 99072719579 ، قابل دسترس در لینک: https://www.isna.ir/news/99072719579/
  7. کاشی، غلامرضا، 6/8/1392، افتتاحیه همایش تبیین مفهوم اعتدال، سایت بصیرت، شناسه خبر 261728، قابل دسترس در لینک: https://basirat.ir/fa/news/261728/
  8. قرایی مقدم، 9/10/ 1398، خرده‌فرمایش‌های برخی دربارۀ وعده­های دولت منطقی نیست، قابل دسترس در لینک:https://www.kebnanews.ir/news/416074/