مطالعه تطبیقی عقل فرهنگی و عقل استعلایی در پروژه فکری محمد عابد الجابری و هانری کربن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم سیاسی از دانشگاه تهران

2 استادیار گروه علوم سیاسی ، دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دانشگاه تهران ، ایران

چکیده

مجموعه معارف اسلامی کنونی با قرائت‌ها و خوانش‌های گوناگون، گاهی توسط متفکران مسلمان و گاهی توسط علاقه‌مندان به اسلام مورد بازخوانی قرار گرفته است که می‌توان آنها را در چند دسته‌بندی کلی قرار داد و پس از آن تحلیل کرد. محمد عابدالجابری و هانری کربن مصادیق بارز از خوانش‌هایی متفاوت؛ اما معطوف به موضوعی واحد، یعنی تراث اسلامی، هستند. در این پژوهش با قرار دادن تفکر آنها در دو قالب کلی «عقل فرهنگی» و «عقل استعلایی» و پرداختن به مختصات روش‌شناختی‌ آنها به «مقابل نهادن» این دو خوانش پرداخته‌ایم و کوشیده‌ایم تا با استناد به منابع کتابخانه‌ای و روش توصیفی-تحلیلی به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه نص واحد اسلامی می‌تواند مولد خوانش‌های متفاوت بوده و خود را در جریان‌های فکری مختلف نشان دهد. در نهایت با بررسی تطبیقی اندیشة این دو اسلام‌شناس نتیجه می‌گیریم که نوع جهان‌بینی آنها در درک متفاوتشان از اسلام مؤثر است؛ لذا هر کدام پاسخ خود را از دین مبین می‌طلبند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of Cultural reason and Transcendental reason in the Intellectual Project of Mohammad Abed Al-Jaberi and Henry Corbin

نویسندگان [English]

  • ali karimy 1
  • Mehdi Fadaei Mehrbani 2
1 master of political science of university of Tehran
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Iran
چکیده [English]

The collection of Islamic teachings that has reached the Muslim today has been re-read with various readings; Sometimes by Muslim thinkers and sometimes by those interested in Islam. Despite such a large number of readings, it may be possible to place them in several general categories and then analyze them. Mohammad Abed al-Jaberi and Henry Corbin are clear examples of different readings but focus on a single subject, namely Islamic heritage. In this research, by placing their thinking in two general forms of "cultural reason" and "transcendental reason" and addressing their methodological coordinates, we have "contrasted" these two readings. Abed al-Jabri sees the collection of Islamic heritage as a structure within which today's Muslims think, and if there is a change in such a structure, there will be change in the present and future of the Islamic community. Henry Corbin, on the other hand, not only does not seek knowledge in structures, but also always avoids such an understanding and bases his thought on the transcendental aspects of Islamic knowledge. In this article, we have tried to answer the question: how a single Islamic text can generate different readings and show itself in different currents of thought.

کلیدواژه‌ها [English]

  • transcendental reason
  • cultural reason
  • Islam
  • Mohammad Abed Al-jaberi
  • Henry Corbin