تبیین اختلاف آراءِ محقّق نائینی و امام خمینی(ره) در مقولۀ ولایت فقیه براساس نظریۀ تفسیریِ اِریک هِرش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

چکیده

    اختلاف در آراء فقیهان در باب «ولایت فقیه و حدود آن» از عمده ترین مناقشات فقهی در سده ی اخیر بوده است. اما علت این اختلافات را باید در پس مباحث و مناقشات نظری در کتب و رساله های استدلالیِ فقها جستجو کرد. در این میان به نظر می رسد رویکردها و نظریات تفسیری کلاسیک در غرب ظرفیت بدیعی برای توضیح و تبیین علل شکل گیری این اختلافات از نظرگاهی نو به این آراء دارند. این نوشتار در پی آن است که اختلاف آراءِ مرحوم نائینی و امام خمینی(ره) در مقوله ی ولایت فقیه را با استمداد از دستاوردهای نظریه ی «تفسیر بازشناسانۀ» اِریک هِرش، متفکر متأخّر هرمنوتیک کلاسیک، به کنکاش بگذارد. در پژوهش حاضر پس از عیان سازی مفروضات دو فقیه با تحلیل محتوای کیفی متون ایشان، در نهایت علت اصلی تفاوت آراء را تفاوت در تلقّی آن دو از «ژانر درونی» روایات محلّ رجوع، به عنوان مفهومی کلیدی در نظریه ی هرِش، قلمداد می کند.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explanation of the Differences in the Opinions of the Mohaqeq-e Nayeni and Imam Khomeini in the Category of Velayat-e Faqih based on the Erik Hirsch Interpretation Theory

نویسنده [English]

  • Rahmat Abbas-tabar
Assistant Professor, Faculty of Law and Political Sciences, Mazandaran University, Iran
چکیده [English]

Differences in the opinions of jurisprudents regarding "Velayat-e faqih and its limits" have been among the major jurisprudential conflicts in the recent century. But the cause of these differences must be sought after the controversy and controversy in the jurists' argumentative treatises. Meanwhile, classical interpretive approaches and theories in the West appear to have a new capacity for explaining and explaining the causes of the emergence of these differences from a new point of view. This article seeks to clarify the differences between the late Naieni and Imam Khomeini in the category of Velayat-e faqih, in light of the achievements of the "remarkable interpretation" theory, the late thinker of classical hermeneutics Eric Hirsch. In the present study, after considering the two-jurisprudent's assumptions by analyzing the quality of their texts, ultimately, the main reason for the difference in opinion is the difference in their perception of the "inner genre" of the referring traditions as a key concept in Hirsch's theory.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Wilayat Faqih
  • mohaqeq-e Naieni
  • Imam Khomeini
  • Eric Hirsh
  • classical hermeneutics
  • Inner Genre

حقیقت، صادق(1394)، روش شناسی علوم سیاسی، قم: انتشارات دانشگاه مفید.

خمینی، سید روح الله الموسوی(1372)، حکومت اسلامی یا ولایت فقیه، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

__________________(1373)، صحیفه نور، ج 18، تهران: مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.

سیدباقری (1394) هرمنوتیک و اجتهاد در فقه سیاسی، قم: نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

سیستانی، سید علی حسینی(1417ق) منهاج الصالحین(للسیستانی)، جلد2 ، قم: دفتر آیت الله سیستانی.

شیخ حرّ عاملى، محمد بن حسن (1412ق)، وسائل الشیعة، تصحیح از عبد الرحیم ربانى شیرازى، بیروت: دار الإحیاء التراث العربى.

شیخ صدوق، محمد بن علی بابویه قمی (1401ق)، من لا یحضره الفقیه، قم: انتشارات جامعه مدرسین.

  فیرحی، داوود،(1394)، آستانه ی تجدد در «شرح تنبیه الامۀ و تنزیۀ الملۀ»، تهران: نشر نی.

عاملی، سید محمد حسین ترحینی(1427ق)، الزبدۀ الفقیۀ فی شرح الروضۀ البهیۀ، جلد8 ، قم: دار الفقه للطباعۀ والنشر.

نائینی، محمدحسین (1361)، تنبیه الامة و تنزیه الملة، تهران: شرکت سهامی انتشار.

  ___________ (1413ق.)،  المکاسب و البیع، تقریر میرزا محمدتقی آملی، چاپ اول، قم: دفتر    انتشارات اسلامی وابسته به جامعه ی مدرسین حوزه ی علمیه قم.

 ___________ (1373ق)، منیۀ الطالب فی حاشیۀ المکاسب، تقریر موسی خوانساری، چاپ اول، تهران، المکتبۀ المحمدیۀ.

        هرش، اریک دونالد(1395)، اعتبار در تفسیر، ترجمۀ محمد حسین مختاری، تهران: نشر         حکمت.

محقق داماد،‌ سید مصطفی (1382) اصول فقه شیعه و مکتب های آن،‌ نامه فرهنگ،‌ شماره 48

E. D. Hersch(Eric Fonald),(1967), Validity in Interpretation, Yale University Press.

Edmund, Husserl(1913), Logische Untersuchungen. Zweiter Band. Untersuchungen zur Phenomenologie und Theorie der Erkenntnis. I Teil(2d ed. Halle.

Emil, Staiger(1995), Die kunst der Interpretion, Zurich.

 

http:// www.tebyan.net.