نسبت عدالت با آزادی در اندیشه سیاسی امام خمینی(س)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اندیشه سیاسی در اسلام پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی

2 کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام ، پژوهشکده امام خمینی(س)

چکیده

در این پژوهش تلاش بر این است تا دو مفهومِ مهم اندیشه سیاسی یعنی عدالت و آزادی را در اندیشه های سیاسی امام خمینی(س) به گونه ای مورد بررسی قرار دهیم که در پایان نه تنها آگاهی روشنی از چیستی این دو مفهوم کلیدی(عدالت و آزادی)در اندیشه سیاسی ایشان به دست آورده باشیم، بلکه اهمیت، جایگاه و نسبت این دو مفهوم نسبت به همدیگر، در اندیشه سیاسی حضرت امام برای ما روشن شود. آزادی به عنوان یکی از موضوعات و مفاهیم اصلی هر اندیشه سیاسی می باشد که می تواند به آن اندیشه جهت بدهد. عدالت نیز به عنوان یک اصل خدشه ناپذیر در اندیشه سیاسی امام خمینی، زیربنای بسیاری دیگر از مفاهیم را شکل می دهد. موضوع پژوهش از بُعد نظری دارای اهمیتی تاریخی است، زیرا از دیرباز و در تاریخ اندیشه سیاسی همواره بر سر چندین مفهوم کلیدی، گفتگو و اختلاف نظرهای بنیادین وجود داشته است. اهمیت نسبت آزادی و عدالت بدان جهت است که در بُعد نظری؛ ترکیب و سازش عدالت با آزادی با توجه به ریشه ها و بنیان های شکل گیری، امری است بسیار دشوار. از نظر علمی نیز اهمیت موضوع قابل انکار نیست زیرا مشخص ساختن نسبت آزادی با عدالت در اندیشه سیاسی امام خمینی(س) نشان دهنده خط مشی انقلاب اسلامی از زمان شکل‌گیری می باشد، به طور دقیقتر این موضوع نه تنها از بُعد انتزاعی دارای اهمیت است، بلکه به عنوان یک مانیفست برای نظام جمهوری اسلامی عمل کرده و میزان انحراف یا پایبندیِ نخبگان در قدرت را نسبت به اندیشه سیاسیِ بنیانگذار انقلاب اسلامی، در رابطه با این دو اصل نشان می دهد. بنابراین مشخص ساختن این نسبت می تواند سیاستگذاری در سطح خُرد و کلان را باتوجه به اهداف انقلاب اسلامی هموار سازد. این موضوع یک پژوهش جدید در اندیشه امام می باشد زیرا تا به حال از منظر نسبت و اهمیت این دو مفهوم و همچنین جایگاه هرکدام نسبت به دیگری در اندیشه سیاسی امام خمینی(س) کاری جدی صورت نپذیرفته است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Justice and Freedom In the political thought of Imam Khomeini

نویسندگان [English]

  • Dr.Mansoor Ansari 1
  • Saeid Nazari 2
1 Assistant,Professor,Research Institute of Imam Khomeini and Islamic Revolution
چکیده [English]

In this study "justice and freedom in the political thought of Imam Khomeini" tries to examine two important concepts of political thought _ justice and freedom_ in the political thought of Imam Khomeini as in the end not only with a clear awareness of what these two key concepts (justice and freedom) in his political thought we won, but also importance, position and relation of these two concepts to each other in the political thought of Imam Khomeini become clear for us. Freedom is as one of the main themes and concepts of every political thought that can direct that thought. Justice as an inalienable principle in the political thought of Imam Khomeini will form the foundation of many other concepts. Topic of research theoretically has historical importance because of the long history of political thought has always been existed dialogue and fundamental differences over several key concepts. That is the importance of freedom and justice relation, theoretically combined and reconciliation justice and freedom according to the roots and foundations of the formation, it is very difficult. From a scientific standpoint cannot deny the importance of topic because clarifying relation of freedom and justice for the political thought of Imam Khomeini reflects the policy of the Islamic Revolution since the formation; It is exactly not important theoretically but also act as a manifesto for the Islamic Republic and show the deviation or adherence of elite in power towards the political thought of the founder of the Islamic Revolution in relation to the two principles. It can, therefore, facilitate policy making according to goals of the Islamic Revolution in micro and macro levels. This issue is a new research about political thought of Imam Khomeini because until now it has not been conducted serious work in terms of relation and importance of these two concepts, as well as position of each to other in the political thought of Imam Khomeini.

کلیدواژه‌ها [English]

  • (Political Thought / justice / freedom / political thought of Imam Khomeini / Islamic political thought /political thought of the West
  • قاضی زاده، کاظم. (1377). اندیشه های فقهی سیاسی امام خمینی. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری.
  • عنایت، حمید. (1386). بنیاد فلسفه سیاسی در غرب. تهران: زمستان. چاپ دهم.
  • خمینی، روح الله. (1385). صحیفه امام. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س). ج 7.
  • جمشیدی، محمدحسن. (1385). اندیشه سیاسی امام خمینی. تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
  • راولز، جان. (1383). عدالت به مثابه انصاف، ترجمه عرفان ثابتی. تهران: ققنوس.
  • فوزی، یحیی. (1390). اندیشه سیاسی امام خمینی(س). ویراست دوم. تهران: دفتر نشر معارف، چ17.
  • حلبی، علی اصغر. (1382). مبانی اندیشه ی سیاسی در ایران و جهان اسلام. تهران: زوار.
  • ندایی، محمدعلی. (1385). عدالت در گفتمان انقلاب اسلامی. تهران: موسسه بوستان کتاب.
  • خمینی، روح الله. (1373). صحیفه امام. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  • جهان بزرگی، احمد. (1379). اندیشه سیاسی امام خمینی. تهران: موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
  • جهانبگلو، رامین. (1376) مدرن ها. تهران: مرکز.
  • جمشیدی، محمدحسین. (1380). نظریه عدالت(ازدیدگاه فارابی-امام خمینی-شهیدصدر). تهران: انتشارات پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
  • خمینی، امام سید روح الله. (1370). صحیفه امام. تهران: موسسه مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی(گروه انتشارات)، چ2.
  • برلین، آیزایا. (1367). چهار مقاله درباره آزادی. ترجمه محمدعلی موحد. تهران: خوارزمی.
  • خمینی، روح الله. (1373). ولایت فقیه. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  • خمینی، روح الله. (1378). صحیفه نور. (جلد3و11) موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  • محمودی، سیدعلی. (1376). عدالت و آزادی«گفتارهایی در باب فلسفه سیاست». اندیشه معاصر.
  • اطلاعات سیاسی - اقتصادی. (مرداد و شهریور 1378). شماره 143و 144