سیاست آگونیسم یا آنتاگونیسم ؟ (نگرش به جهانی شدن در جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر گفتمان اصلاح‌طلبی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نحوه مواجهه ایران با جهانی شدن و به‌خصوص در دورۀ گفتمان اصلاح‌طلبی (1376-1384) صورت گرفته است. نوع پژوهش حاضر توصیفی - تبیینی می‌باشد که داده‌های آن به روش کتابخانه‌ای گردآوری ‌شده است. برای سهولت دریافتن پاسخ مناسب به سؤال این پژوهش یعنی «گفتمان‌های جمهوری اسلامی در مواجهه با جهانی‌شدن چه دیدگاه‌هایی داشته‌اند؟» و در نهایت این دیدگاه‌ها منجر به چه نوع رابطه‌ای بین آنها شده است؟ از مفهوم امر سیاسی شانتال موفه که در آن سه نوع رابطه را در قبال جهانی‌شدن در نظر می‌گیرد بهره کافی برده شده است. فرضیه تحقیق بدین صورت مطرح گردید که به نظر می‌رسید گفتمان اصلاح‌طلبی با اتخاذ سیاست رقابتی (آگونیستی) به ‌جای اتخاذ سیاست تخاصم کامل (آنتاگونیسم) امکان سازگاری و مقاومت را برای اندیشه انقلاب اسلامی در مقابل تهاجم فرهنگی فراهم کرده باشد؛ درحالی‌که گفتمان‌های قبل از آن، سیاست تخاصم کامل (آنتاگونیسم) را اتخاذ نموده بودند. در نهایت یافته‌های نهایی پژوهش نشان دادند که تا قبل از گفتمان و رویکرد اصلاح‌طلبی نوعی بدبینی نسبت به جهانی شدن مطرح بوده و اساساً نوعی سیاست آنتاگونیسمی دنبال می‌شد که با شروع دوران اصلاحات این نگرش دچار تغییر و تحول اساسی شد و به جای سیاست آنتاگونیسمی، سیاست آگونیسمی در پیش گرفته شد که در این میان ارائة ایدة گفتگوی تمدن‌ها از سوی سیدمحمد خاتمی نقش به سزایی در اتخاذ چنین سیاستی داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Policy of Agonism or Antagonism? (A Glance at Globalization in I. R. of Iran with an Emphasis on Reformist Discourse)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Khanehzar
  • ehsan asgari
چکیده [English]

This paper has been authored to study manner of Islamic Republic of Iran’s confrontation with the phenomenon of globalization, in particular during the reformist discourse (1997-2015). The methodology of the work is descriptive-analytical whose data has been gathered through library research method. The paper has resorted to Chantal Mouffe’s concept of the political to find appropriate answers to the following questions: What approaches did Islamic Revolution discourses follow in confrontation with globalization? What relationships have emerged out of these approaches? Chantal Mouffe’s theory encompasses three relationships vis-à-vis globalization. The hypothesis of this paper argues that reformist discourse had paved the ground for compatibility with and resistance of the Islamic Revolution ideology against cultural invasion by adopting an agonistic policy than a fully antagonistic policy, whereas previous discourses had adopted an antagonistic policy. Findings of the paper indicate that until before the reformist discourse, there was a pessimistic view toward globalization and the dominant approach was antagonistic. With the start of the reformation period, the antagonistic policy underwent drastic changes and was replaced with an agonistic policy. Seyyed Mohammad Khatami’s idea of “dialog of civilizations” played a key role in adoption of this policy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • globalization
  • Reformist Discourse
  • Antagonism
  • Agonism
  • dialog of civilizations