مدینه مسالمه، فاضله یا جاهله؟ درنگی بر نمونه ای از فارابی پژوهی معاصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد فلسفه از دانشگاه اصفهان

چکیده

فیلسوفان سیاسی مسلمان در پرداخت به بایستگی‌های حاکم بر روابط میان انسان‌ها، گریزی از تفکر در باب مفاهیم جنگ و صلح نداشته‌اند. در میان این فیلسوفان، فارابی را باید به‌خاطر عمق و گستره تفکرات در این‌ باب واجد جایگاهی خاص دانست. اما آثارِ فارسی معطوف به دیدگاه فارابی درباره‌ی جنگ و صلح درخورِ «مؤسس فلسفه‌ سیاسی اسلامی» نیست. این آثار هم در حوزه‌ی کمیت و هم در محتوا از نقص‌های جدی رنج می‌برند. از رهگذر نیم‌نگاهی به پاره‌ای از این پژوهش‌ها، و تمرکز بر نمونه‌ای از کج‌خوانی فارابی، این مقاله بر‌آن است تا گوشه‌ای از حال رنجور فارابی‌پژوهی معاصر به زبان فارسی را نمایان سازد. جستار حاضر معطوف به مقاله «بررسی و تبیین مقوله صلح در نظریه مدینه المسالمه (شهر صلح) فارابی و نظریه صلح پایدار کانت» نوشته‌ی محمد‌حسین جمشیدی، سعی خواهد کرد تا در سه مرحله به ترتیب، به تبیین دیدگاه نویسنده مقاله؛ دیدگاه فارابی؛ و برشماردن وجوه روایی خوانش نگارنده از فارابی بپردازد. نتیجه این است که فارابی بر‌خلاف رأی نویسنده مقاله مذکور، مدینه‌ی مسالمه (رژیم صلح‌طلب) و مدینه‌ی فاضله را در مقابل یکدیگر به کار می‌برد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Peace-loving Régime, Virtuous, or Ignorant? Reflecting on a Sample of Contemporary Studies on Al-Fārābī

نویسنده [English]

  • amirhosein emami koopaei
m.s of philosophia. Isfahan University
چکیده [English]

Muslim political philosophers had to think about War and peace when discussing prevailing relations between human beings. Al-Fārābī has a significant place, because of the depth and breadth of thinking about war and peace. However, the Persian works, focusing on Al-Fārābī's view, are not at all appropriate for and worthy to the "founder of Islamic political philosophy". These works suffer from serious defects both in number and in content. Look at some of these studies and focusing on a great example of a false reading of Al-Fārābī, this paper tries to reveal some of the inappropriate status of contemporary studies on Al-Fārābī. the present study focuses on the article "Explanation of Peace in Fārābī’s Theory on Medina al-Musālamah and Kant's Permanent Peace Theory", and attempts to measure the scientific validity of the article in three aspects respectively, explaining the viewpoint of the author of that article; comparing with Al-Fārābī's viewpoint; and eventually elucidating the correct aspects of own reading. Concluding, contrary to the opinion of the mentioned article, the peace-loving régime and the virtuous régime are contradictory in Al-Fārābī’s.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Al-Fārābī
  • war
  • Peace
  • Peace-loving Régime
  • ignorant régime
  • virtuous régime