درآمدی مقایسه‏ ای بر نظریه های شاهی آرمانی ایران باستان و حکومت اسلامی ایران معاصر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای اندیشه سیاسی از دانشگاه علامه طباطبایی تهران

چکیده

برخی از مستشرقین اندیشه امامت شیعی را ناشی از علاقه باستانی ایرانیان به تفکّر شاهی آرمانی دانسته و برآمدن سلاطین ایرانی در چارچوب خلافت اسلامی را در راستای همین نگاه اقتدارگرایانه و ظلّ‌اللّهی ایرانیان به فرمانروایان ارزیابی کرده‌اند. همچنین نویسندگانی نیز پس از انقلاب از سنخیت نظریه حکومت شیعی معاصر (ولایت‌فقیه) با نظریه سیاسی شاهنشاهی سخن گفته‌اند و در نتیجه ولایت‌فقیه را نوعی بازتولید حکومت پادشاهی در قامت اسلامی معرفی کرده‌اند. 
از‌آنجا‌که همگونی دو نظام سیاسی ریشه در سازگاری تئوریک آنها با هم دارد، لذا برای سنجش مدعیات بالا به این پرسش پرداخته‌ایم که رابطه‌ی آن نظریه‌ی سنّتی پادشاهی (شاهی آرمانی) با این نظریه‌ی جدید حکومت اسلامی (ولایت فقیه) چیست؟ در پاسخ با استفاده از روش تحقیق اسنادی و براساس چارچوب اندیشه-شناختی جان مارو، این دو سامان فکری در چهار محور امر سیاسی (اهداف، مرجعیت، تحدید و اعتراض) کالبدشکافی و مقایسه شده‌اند. نتیجه‌ی حاصل‌شده این است که با وجود تفاوت‌های آشکار و اساسی میان دو الگوی حکومتی در هر چهار محور پژوهش، شباهت و اتحاد بین آنها چه در ساحت نظر و چه در عرصه تاریخ وجه منطقی ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative introduction to the Theories of the Ideal Kingdom in Ancient Iran and Islamic Ruling in Modern Iran

نویسنده [English]

  • masood karimi beiranvand
allame tabatabaie university
چکیده [English]

Politics and Government in Iran for many centuries has been intertwined with the idea of Monarchy. On the other hand, despite the short life of the theory of Faqih governance in practice, it has the great intellectual, historical and psychological roots in the population of Iran and It is a sort of reproduced the idea of an Islamic state. Now the question has attracted researchers' attention is what is it the relationship between the traditional theory Kingdom (ideal kingdom) and the new theory of Islamic rule (Faqih governance)? To answer this question, these two Intellectual system have been explained and compared according to the four elements of the political context of cognitive thought of John Morrow (goals, authority, reservation or protest). The overall result of the study is that obvious and fundamental differences between the two governance there in all four axis and thus the similarity and unity between the political systems both in the field of view and in the field of history does not make sense.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Theory. Ancient Iran
  • Ideal Kingdom.Islamic governor
  • Faqih governance